ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් සැලැස්ම යටතේ LGBTIQ ප්‍රජාව වෙනුවෙන් වූ අවම ආරක්ෂාව

2017 නොවැම්බර් 02 වන දින එළිදැක්වුනු ශ්‍රී ලංකාවේ මානව අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම හා ප්‍රවර්ධනය සඳහා වූ ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්මට අදාළව ඊක්වල් ග්‍රවුන්ඩ් ආයතනයේ විධායක අධ්‍යක්ෂිකා රොසෑනා ෆ්ලේමර්-කල්දේරා මෙලෙස අදහස් දැක්වීය.

“මිනිසුන්ගේ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවයට අදාළව සිදුකෙරෙන මානව හිමිකම් උල්ලංඝණය කිරීම අවම කිරීම සඳහා සහ මානව හිමිකම් ප්‍රවර්ධනය කිරීම වෙනුවෙන් වර්තමානයේදී ලංකා රජයේ කැපවීම අප අගය කරමු.

අප විශ්වාස කරන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන සියලුම වැසියන්ට බියෙන්, සැකයෙන් තොරව හා හිංසනයෙන් හෝ වෙනස්කොට සැලකීම්වලට ලක්වීමෙන් තොරව ජීවත්වීමට අවශ්‍ය නිදහස් ජීවිතයක් තිබිය යුතුය. මෙහිදී අප විසින් සියලුම වැසියන් යනුවෙන් අදහස් කළේ ලිංගික දිශානතිය මත පදනම්ව සමරිසි ප්‍රජාවද ඇතුළත්වය. එහෙත් අවාසනාවකට මෙන් ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්මෙන් එය තහවුරු වී නොමැත.

අප විසින් දෛනිකව සිදුකරන්නාවූ විවිධ ව්‍යාපෘති හා ක්‍රියාකාරකම්වලින් පැහැදිලි වන යථාර්ථය නම් යම් ප්‍රජාවක් ඔවුන් ආදරය කරන්නේ කාහටද යන කරුණ මත දෛනිකව විවිධ තර්ජන හා අවදානම් යටතේ ජීවත්වන බවයි. මෙවැනි අවදානම්වලට ලක්වන ප්‍රජාවද අනෙක් වැසියන් මෙන්ම රටක මානව හිමිකම් ආරක්ෂණ යාන්ත්‍රණ යටත් ආරක්ෂා විය යුතු බව අපගේ හැඟීමයි.

මානව හිමිකම් සියල්ලන්ටම යන අර්ථයෙන් සලකා බලමින් ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් සිදුකරගත් මෙම අතපසුවීම හෝ හිතාමතාම අතපසුකිරීම නිවරැදි කරමින් ලිංගික දිශානතිය මත පදනම්ව මිනිසුන් වෙනස්කොට සැලකීම වැළැක්වීම සඳහා අවශ්‍ය පියවර ගනු ලබනු ඇතැයි අපි විශ්වාස කරමු.”

ශ්‍රී ලංකාවේ වැසියන්ට තම මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීමට බැඳී සිටින රජයක් සම්බන්ධව හා 2017- 2021 කාලසීමාව තුළ තම මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳව ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්මක් සකස්කිරීම සම්බන්ධව අපේක්ෂා දල්වාගත හැකි ආකාරයේ ප්‍රතිපත්තීන් සමූහයක් 2017 නොවැම්බර් 02වන දින විදේශ අමාත්‍යාංශ වෙබ් අඩවිය මගින් දක්වා තිබුණි. ඊක්වල් ග්‍රවුන්ඩ් ආයතනය රජයට ප්‍රශංසා කරන්නේ සියලු මිනිසුන්ගේ මානව අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂණය සඳහා ගනුලැබූ ධනාත්මක පියවර සම්බන්ධයෙනි. විශේෂයෙන්ම අප සතුටුවන්නේ සංක්‍රාන්ති සමාජභාවීය හා සංක්‍රාන්ති ලිංගික ප්‍රජාවගේ මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා නව ව්‍යවස්ථා සම්පාදන යෝජනා මගින් මූලික අයිතිවාසිකම් පරිච්ඡේදයට ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම්ව වෙනස්කම් සිදුනොවිය යුතු බව දක්වා සිටීම සම්බන්ධයෙනි. ප්‍රතිපත්තිමය වශයෙන් මෙම තීරණය ශ්‍රී ලංකාවේ වාසය කරන සංක්‍රාන්ති ලිංගිකයන් හා සංක්‍රාන්ති සමාජභාවීය ප්‍රජාව සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ට එරෙහිව සිදුවන හිංසන හා මානව හිමිකම් කඩවීම් වැළැක්වීම සඳහා ආරම්භක පියවරක් වශයෙන් වැදගත්වේ.

එහෙත්, අවාසනාවකට මෙන් ශ්‍රී ලංකා රජය තම මානව අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම හා ප්‍රවර්ධනය සඳහා වූ ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්ම සකස්කිරීමේදී ඔවුන් විසින් ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සමුළුවලදී ලබාදුන් පොරොන්දු හා ජාත්‍යන්තර වශයෙන් මානව හිමිකම් සංවිධානවලට ලබාදුන් වාර්තා යනාදියත්, ශ්‍රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් සම්බන්ධව ජාත්‍යන්තර වශයෙන් යෝජනා කළ යෝජනාවන් යනාදිය සැලකිල්ලට ගෙන නැත. විශේෂයෙන් මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම සම්බන්ධයෙන් වන එක්සත් ජාතින්ගේ කාල දර්ශක සමාලෝචනය (Universal Periodic Review of Sri Lanka – A/HRC/WG.6/28/LKA/1,Section IV:Ap7) සඳහා වන ශ්‍රී ලංකා වාර්තාවේ දක්වා ඇති ආකාරයට ශ්‍රී ලංකා රජය දණ්ඩනීති සංග්‍රහයෙහි එන ප්‍රසිද්ධියේ හෝ අප්‍රසිද්ධියේ තැනැත්තන් අතර සිදුවන බරපතල අශෝබන ක්‍රියා, අස්වාභාවික කාමුක සංසර්ගය වැනි නිසිලෙස අර්ථකථනය නොවූ විහිළු සහගත නීති වන 365 හා 365 අ වගන්ති ඉවත්කිරීමට හෝ වෙනස්කිරීමට අවශ්‍ය පියවර ගතයුතු බව යෝජනා වී තිබුණි. එමෙන්ම දණ්ඩනීති සංග්‍රහයේ එවැනි සංශෝධන මගින් ලිංගික දිශානතිය මත පදනම්ව සිදුවන වෙනස්කොට සැලකීම් තුරන්කිරීම සඳහා අවශ්‍ය පියවර ගතයුතුව තිබුණි. එහෙත් ශ්‍රී ලංකා රජය 2017-2021 වර්ෂ සඳහා තම මානව අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම හා ප්‍රවර්ධනය සඳහා වූ ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්ම සකස්කිරීමේදී ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් පරිච්ඡේදයට ලිංගික දිශානතිය මත පදනම්ව සිදුවන වෙනස්කොට සැලකීම් වැළැක්වීම සඳහා වන යෝජනාව ඉදිරිපත් කිරීම මඟහැර ඇත.

එමෙන්ම2017-2021 වර්ෂ සඳහා වූ මානව අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම හා ප්‍රවර්ධනය සඳහා වූ ජාතික -ක්‍රියාකාරී සැලැස්ම මගින් යෝජනා කර තිබෙන ආකාරයට ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාවේ 3.1.2 කොටස මගින් පෞද්ගලිකත්වයට ඇති අයිතිය සම්බන්ධ වගන්ති වෙනස්කළ යුතු බව යෝජනා කර තිබුණි. විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 365 අ වගන්ති මගින් පෞද්ගලික ස්ථානයකදී සිදුවන සමරිසි ක්‍රියාකාරකම් ඔවුන්ගේ පෞද්ගලිකත්වය හා සම්බන්ධ කරුණක් වන නිසා පෞද්ගලිකත්වයට ඇති අයිතිය ව්‍යවස්ථාව මගින් තහවුරු කිරීමේදී ලිංගික දිශානතියද සලකනු ඇත්ද යන්න පිළිබඳ අපි සැක පළ කර සිටින්නෙමු.

මෙම ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්මේ 6.6.4 කොටසට අනුව සෞඛ්‍ය සේවාවන් ලබාදීමේදී ලිංගික දිශානතිය මත පදනම්ව වෙනස්කම් සිදුනොවිය යුතු බව දක්වා තිබේ. මෙමගින් පෙන්නුම් කරන්නේ අඩුම තරමින් රජය සෞඛ්‍ය සම්බන්ධ කරුණුවලදී හෝ ලිංගික දිශානතිය මත පදනම්ව සේවාලාභීන්ට කිසියම් හෝ ආකාරයකින් වෙනස්කම් සිදුවන බව අවබෝධ කරගෙන තිබෙන බවයි. එහෙත් මෙම වෙනස්කොට සැලකීම් පිළිබඳව අධීක්ෂණය කිරීම හෝ ඒවා පාලනය කිරීමට කිසිදු ආකාරයක ආයතනයක් හෝ නියාමනයක් ඉදිරිපත් කර නොතිබීම ගැටළුවකි. එම නිසා අප විසින් අවධාරණය කර සිටින්නේ ව්‍යවස්ථාවේ මුලික අයිතිවාසිකම් පරිච්ඡේදය මගින් ලිංගික දිශානතිය මත පදනම්ව සිදුවන වෙනස්කම් වැළැක්වීම සඳහා අවශ්‍ය යෝජනාව ඉදිරිපත් කරන තාක්කල් සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ සිදුවන මානව හිමිකම් උල්ලංඝණය කිරීම් වැළැක්වෙන්නේ නොමැති බවයි.

ජනාධිපතිවරයා හා අග්‍රාමාත්‍යවරයා විශ්වාස කරන පරිදි මෙම මානව හිමිකම් අරක්ෂා කිරීම හා ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා වන වාර්තාව ශ්‍රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම. ප්‍රවර්ධනය කිරීම හා සවිබල ගැන්වීම සම්බන්ධයෙන් වන ධනාත්මක හා ප්‍රගතිශීලී මුලපිරීමකි. එහෙත් මෙම වාර්තාවේ ප්‍රගතිශීලීභාවය පිළිබඳව ප්‍රශංසා කරන අතරතුරම අප විසින් කිව යුතුව ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකා රජය එක්සත් ජාතින්ගේ මානව හිමිකම් සම්බන්ධ වන නිර්දේශ පිළිපැදීමට අපොහොසත්වී ඇති බවයි. සිවිල් සංවිධාන හා විවිධ සමාජ කණ්ඩායම් විසින් රජයෙන් ඉල්ලා සිටි සමහර ප්‍රතිසංස්කරණ ඉදිරිපත් කිරීමට රජය අපොහොසත් වී ඇති බවයි. ආර්ථික, සමාජයීය හා සංස්කෘතික අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධ කමිටුව ඔවුන්ගේ 61වන සැසි සමාලෝචනයේදී දැක්වූ ආකාරයට (E/C.12/LKA/CO/5 Sec C:14 p4) ඔවුන් ශ්‍රී ලංකා රජයට නිර්දේශ කර සිටියේ “වෙනස්කොට සැලකීම් අවම කිරීම සඳහා ව්‍යවස්ථාවේ 12(2) වගන්ති පුළුල් කරමින් එයට ලිංගික දිශානතිය මත පදනම්ව වෙනස්කිරිම් සිදුනොවිය යුතු බව දක්වන ලෙසයි.”

මෙම සියලු අදහස් දැක්වීම් හා සාකච්ඡා මගින් පෙනී යන්නේ තවමත් ශ්‍රී ලංකා රජය ලිංගික දිශානතිය මත පදනම්ව සමාජයේ විවිධාකාරයෙන් හිරිහැරයට ලක්වන සුළුතර ලිංගික ප්‍රජාව ආරක්ෂා කිරීම හා ඔවුන්ගේ මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම සම්බන්ධයෙන් සංවේදීභාවයක් ඇතිකරගෙන නොමැති බවයි. එහෙත් අප විශ්වාස කරන්නේ සමාජ ප්‍රගමනයට, රටේ සංවර්ධනයට හා ශ්‍රම බලකායට අයිති වන ඔවුන්ද අනෙක් මිනිසුන් හා සමානව සැලකුම් ලැබිය යුතු බවයි. නිදහසේ ජීවත්වීමට හා තමන් කැමති අයෙකුට ආදරය කිරීමට සමරිසි ප්‍රජාවට ඇති අයිතිය මෙන්ම වෙනස්කොට සැලකීමෙන් හෝ හිංසනයට ලක්වීමෙන් වැළකිමේ අයිතියද ඔවුන්ට ලැබිය යුතුය. වසර 134ක් පැරණි මුග්ධ නීතියකට යටත්වී ජීවත්වීමේ කාලය දැන්වත් අවසන්විය යුතුය. සමරිසි, ද්විරිසි, සංක්‍රාන්ති සමාජභාවීය, අන්තර් ලිංගික හා තම ලිංගික අනන්‍යතාවය ප්‍රශ්නභාවී ප්‍රජාවගෙන් (LGBTIQ) එක් කොටසකට හෝ සාධාරණය ඉටුකිරීමට මෙම ක්‍රියාකාරී සැලැස්ම මගින් රජය ඉදිරිපත්වීම පිළිබඳ අපි ප්‍රශංසා කරමු.